Co to jest dna moczanowa?

Dna moczanowa (artretyzm, skaza moczanowa, podagra) – dolegliwość spowodowana nadmiarem we krwi kwasu moczowego, który w procesie krystalizacji odkłada się w stawach, ścięgnach powodując silne dolegliwości bólowe – zapalenie stawów. W większości przypadków dotyczy stawu śródstopno-paliczkowego, który znajduje się u podstawy dużego palca stopy tzw palucha.

Choroba pierwszy raz została opisana w IV w p.n.e. przez Hipokratersa, dotyczy głównie mężczyzn po 40 roku życia oraz kobiet po menopauzie .

Kwas moczowy jest końcowym produktem przemiany puryn. Norma kwasu moczowego dla kobiet przed menopauzą wynosi 4,0mg/dl, po menopauzie 4,7mg/dl, dla mężczyzn natomiast 5,2mg/dl. Stężenie kwasy moczowego >7mg/dl nazywamy hiperurykemią.

Hiperurykemia może być wynikiem:

1. Nadmiernej podaży puryn w diecie – pokarmy mięsne, szczególnie „podroby”, buliony, niektóre owoce morza;
2. Nadmiernego rozkładu ATP wyniku m.in. nadużywania alkoholu;
3. Zwiększonej podaży fruktozy, która znajduje się w niektórych owocach (np. winogrona) oraz sokach;
4. Zwiększonego rozpadu nukleotydów np. w przebiegu nowotworów mielo i limfoproliferacyjnych, mononukleozy, czerwienicy;
5. Zmniejszonego wydalania kwasu moczowego przez nerki w przebiegu chorób nerek;
6. Innych stanów – nadmierny wysiłek fizyczny, zawał serca, niewydolność oddechowa, padaczka, nadczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy

Objawy:

Dla dny moczanowej charakterystyczne jest nawracające zapalenie stawów. Do typowych objawów napadu dny moczanowej zaliczamy:
1. Nagły, silny ból stawu;
2. Obrzęk stawu zwykle z zaczerwienieniem;
Głównie zajęty jest staw śródstopno-paliczkowy I, ale napad dny może dotyczyć również stawów skokowych, kolanowych, a w 13% przypadków również stawów kończyn górnych.

Zalecenia ogólne ograniczające napady dny:

1. Zmniejszenie masy ciała u osób otyłych;
2. Dieta ubogopurynowa. Zaleca się spożywanie mleka i ubogotłuszczowych przetworów mlecznych.
3. Unikanie picia alkoholu (zwłaszcza piwa!) i palenia tytoniu;

Leczenie:

Wybór leczenia dny moczanowej zależy od ciężkości napadu. Można stosować kolchicynę, niesteroidowe leki p/zapalne oraz glikokortykosteroidy. U osób z przewlekle wysoko podwyższonym poziomem kwasu moczowego (nawet bez objawów) stosujemy leki obniżające poziom kwasu moczowego w osoczu.

Tabela. Dieta zalecana chorym na dnę moczanową – 2011 rok
BEZWZGLĘDNIE PRZECIWWSKAZANE: PIWO I NAPOJE ZAWIERAJĄCE ALKOHOL
Produkty przeciwwskazaneProdukty zalecaneProdukty obojętne
mięso, podroby, przetwory mięsne, buliony, galaretymleko odtłuszczone, niskotłuszczowe produkty mleczneprodukty zbożowe
owoce morza, sardynki, śledzie, dorsze, łososie, makrele, pstrągikawa, także bezkofeinowaprodukty mleczne bogatotłuszczowe
drób – gęsi, indykijajka
napoje słodzone, soki owocowe, duże ilości owoców, miód, fruktozajarzyny, herbata

Tabela źródło: https://www.mp.pl/pacjent/dieta/lista/79246,dieta-zalecana-chorym-na-dne-moczanowa

W przypadku napadu dny moczanowej umów się na wizytę online:

https://www.e-medycy.pl/umow-wizyte-online/

lek. Miłosz Kuświk

Piśmiennictwo:
Interna Szczeklika 2015