B├│l g┼éowy – Migrena

Ka┼╝dy cz┼éowiek chocia┼╝ raz w ┼╝yciu do┼Ťwiadczy┼é mniej lub bardziej nasilonego b├│lu g┼éowy. Przyczyny takiego stanu s─ů bardzo r├│┼╝norodne od waha┼ä ci┼Ťnienia atmosferycznego, wyst─Öpowanie zaburze┼ä hormonalnych, neurologicznych, stres czy przewlek┼ée zm─Öczenie. B├│le g┼éowy mo┼╝na podzieli─ç na dwie kategorie, pierwotne (cz─Östsze w populacji og├│lno┼Ťwiatowej) oraz wt├│rne. Do pierwotnych mo┼╝na zaliczy─ç:

  • B├│le migrenowe ÔÇô dok┼éadny patomechanizm powstania nie jest poznany, ale w artykule przyjrzymy si─Ö szerzej tej jednostce chorobowej.
  • Klasterowe b├│le g┼éowy ÔÇô jak dot─ůd tu nie ustalono dok┼éadnej przyczyny ich wyst─Öpowania. Napady o intensywnym nasileniu lokalizuj─ů si─Ö w okolicy skroni, oczodo┼é├│w i czo┼éa. Mo┼╝e towarzyszy─ç ┼ézawienie, zaczerwienienie spoj├│wek i obrz─Ök powieki. B├│l pojawia si─Ö najcz─Ö┼Ťciej w nocy i ust─Öpuje po up┼éywie kilku/kilkunastu godzin.
  • Napi─Öciowe b├│le g┼éowy ÔÇô dotyczy g┼é├│wnie kobiet w wieku 25-35 lat. Obraz kliniczny┬á jest niejednorodny, dlatego czas trwania, czy pojawienia si─Ö b├│lu nie jest jednoznaczny. Uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e na wyst─Öpowanie napi─Öciowych b├│li g┼éowy ma wp┼éyw wiele czynnik├│w, takich jak: stres, hormony, genetyka, ┼Ťrodowisko.

Do drugiej kategorii zaliczamy b├│le wt├│rne do danego czynnika jak np. infekcje, urazy, zaburzenia przep┼éywu naczyniowego, stosowanie konkretnych lek├│w, czy objawy w wyniku powstania guza w OUN. B├│l g┼éowy mo┼╝na podzieli─ç tez na okolice jego wyst─Öpowania np.: b├│l skroniowy, b├│l lewo – lub prawostronny oraz b├│l z przodu, lub z ty┼éu g┼éowy. To daje lekarzowi jak i samemu pacjentowi du┼╝─ů podpowied┼║ je┼Ťli chodzi o postawienie trafnej diagnozy, pochodzenia dolegliwo┼Ťci oraz mo┼╝liwo┼Ť─ç zastosowania odpowiedniej terapii czy zastosowaniu zmian w stylu ┼╝ycia.

Co to jest migrena?

Jak ju┼╝ wcze┼Ťniej zosta┼éo wspomniane, migrena jest schorzeniem napadowego b├│lu g┼éowy, o niejasnej i do tej pory niepoznanej etiologii. Istnieje mn├│stwo teorii na temat jej przyczyn powstawania, predyspozycji czy konkretnych zachowa┼ä jej wywo┼éywania, ale ┼╝adnej z nich nie uda┼éo si─Ö, jak do tej pory potwierdzi─ç ze 100% skuteczno┼Ťci─ů. Przyjmuje si─Ö, ┼╝e zlepek kilku postawionych hipotez (genetyczna ,naczyniowa ,zapalna tk. nerwowej, niski poziom serotoniny, depolaryzacja neuron├│w) ma racje bytu w prawdziwo┼Ťci jej genezy, ale jak na dzie┼ä dzisiejszy, musi nam wystarczy─ç fakt, ┼╝e czynnik├│w mo┼╝e by─ç wiele. B├│le migrenowe s─ů cz─Östo okre┼Ťlane jako najgorsze b├│le w ┼╝yciu, cz─Östo towarzysz─ů migrenie objawy neurologiczne, kt├│re w g┼é├│wnej mierze s─ů przyczyn─ů jej najgorszych postaci. Chorzy cierpi─ůcy na migren─Ö, cz─Östo nie s─ů w stanie przekaza─ç skali b├│lu osobie, kt├│ra nie do┼Ťwiadczy┼éa jej obecno┼Ťci w swoim ┼╝yciu. To cz─Östo prowadzi do braku zrozumienia i wr─Öcz postaw niedowierzania przez osoby stoj─ůce z boku, co pog┼é─Öbia trudno┼Ťci w relacjach spo┼éecznych chorego oraz mo┼╝e r├│wnie┼╝ utrudnia─ç i przed┼éu┼╝a─ç prawid┼éowe postawienie diagnozy. Wed┼éug WHO na ┼Ťwiecie oko┼éo 16% ┼╝yj─ůcych os├│b zmaga si─Ö z chorob─ů, w Polsce procent ten jest mniejszy, si─Öga 9%, ale, a┼╝ 78% z tej liczby procentowej stanowi─ů kobiety. To ukazuje, ┼╝e skala problemu jest ogromna, i nie jest wymys┼éem os├│b cierpi─ůcych z powodu tej jednostki chorobowej.

Rodzaje migreny:

Migren─Ö z aur─ů – cech─ů kt├│ra definiuje ten rodzaj migreny, jest wyst─Öpowanie zaburze┼ä wzrokowych (mroczki, plamki, rozmycie kontur├│w przedmiot├│w, migaj─ůce ┼Ťwiate┼éka woko┼éo sylwetek ludzi), kr├│tko przed wyst─ůpieniem napadu b├│lowego. Aura migrenowa mo┼╝e wyst─ůpi─ç tak┼╝e jako parastezje w obr─Öbie ko┼äczyn czy zaburze┼ä mowy. Szacuje si─Ö, ┼╝e ten rodzaj migreny mo┼╝e dotyczy─ç a┼╝ 30% chorych.

Migrena bez aury – typ ten wyst─Öpuje cz─Ö┼Ťciej, bo a┼╝ u ok. 70-75% chorych. Charakteryzuje si─Ö typowym napadem b├│lowym g┼éowy, kt├│remu mog─ů, lecz nie musz─ů towarzyszy─ç dolegliwo┼Ťci takie jak: nudno┼Ťci, wymioty, biegunki, zaburzenia elektrolitowe.

Migrena przewlek┼éa – okre┼Ťlenie dotyczy si─Ö chorych, u kt├│rych diagnozuje si─Ö wyst─Öpowanie napad├│w migreny przez 15 dni w miesi─ůcu, w cyklu trawi─ůcym minimum 3 kolejne miesi─ůce.

Migrena miesi─ůczkowa – stan pojawienia si─Ö napadu migreny kilka dni przed lub w trakcie trwania krwawienia miesi─Öcznego.
Migrena oczna – to rzadka posta─ç, kt├│r─ů wyr├│┼╝nia kr├│tki epizod niedowidzenia na zazwyczaj jedno oko, nietrwaj─ůcy d┼éu┼╝ej ni┼╝ 30 min. Towarzyszy mu typowy b├│l migrenowy.

Stan migrenowy – to taki stan, gdzie napad migreny przed┼éu┼╝a si─Ö ponad 72 h.

Typowe objawy:

Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e typowy b├│l migrenowy trwa od 4 do 72 h, r├│┼╝ni si─Ö mi─Ödzy chorymi, si┼éa nat─Ö┼╝enia b├│lu i towarzysz─ůcych objaw├│w, czasem ich ust─ůpienia. Typowymi objawami s─ů:

  • b├│l po┼éowy g┼éowy, nazywany hemikrani─ů
  • b├│l zlokalizowany zaocznie, dobrze zlokalizowany
  • narastanie objaw├│w b├│lowych
  • b├│l wzmacnia si─Ö przy wysi┼éku fizycznym
  • wyst─Öpowanie nadwra┼╝liwo┼Ťci na ┼Ťwiat┼éo, ha┼éas, d┼║wi─Ök
  • md┼éo┼Ťci i nudno┼Ťci oraz wymioty
  • ┼ézawienie oczu
  • utrata przytomno┼Ťci
  • parastezje mi─Ö┼Ťni zaj─Ötego b├│lowo oka

Jak wygl─ůda typowy napad?

Dzieli si─Ö on na cztery etapy:

1. Okres zapowiadaj─ůcy lub prodromalny ÔÇô pojawia si─Ö kilka dni/godzin przed napadem b├│lu migrenowego. Chorzy cz─Östo podaj─ů, ┼╝e odczuwaj─ů spadek nastroju, hu┼Ťtawk─Ö emocjonaln─ů
2. Aura migrenowa ÔÇô dotyczy chorych z aur─ů.
3. W┼éa┼Ťciwy napad migreny
4. Okres postdromalny lub ponapadowy ÔÇô zwykle ogromne zm─Öczenie i os┼éabienie fizyczno- emocjonalne. Chory musi odpocz─ů─ç po napadzie kilka godzin, a czasem przy du┼╝ym napadzie kilka dni.

Czynniki wyzwalaj─ůce:

  • stres
  • u┼╝ywki – alkohol, papierosy, narkotyki
  • kofeina, teina
  • zmiany ci┼Ťnienia atmosferycznego
  • przezi─Öbienie
  • przem─Öczenie
  • problemy ze snem

Warto zauwa┼╝y─ç, ┼╝e migrena cz─Östo koreluje ze stanami takimi jak depresja, oty┼éo┼Ť─ç, cukrzyca, endometrioz─ů, choroba Mienera, oraz wadami serca ( co sugeruje prawdziwo┼Ť─ç hipotezy naczyniowej).

Diagnoza:

Diagnoz─Ö migreny stawia si─Ö wykluczaj─ůc wszystkie inne mo┼╝liwe jednostki chorobowe poprzez dok┼éadny wywiad, badania TK, EEG, RM, RTG. Jest zatem diagnoz─ů z wykluczenia. Nie ma jednej, najlepszej metody, tzw. z┼éotego standardu diagnostycznego na rozpoznanie choroby, ale im szybciej zostanie rozpoznana, tym lepiej dla pacjenta. Nale┼╝y zaznaczy─ç, ┼╝e migrena nie jest w stanie zabi─ç pacjenta, ale mo┼╝e doprowadzi─ç do szeregu r├│┼╝norodnych powik┼éa┼ä, nie tylko w sferze zdrowotnej, ale ma bardzo du┼╝y wp┼éyw na funkcjonowanie ka┼╝dego dnia, i obowi─ůzkiem lekarza, jest umo┼╝liwi─ç pacjentowi normalna egzystencje, zwalczaj─ůc objawy choroby.

Jak leczy─ç migren─Ö?

Migren─Ö mo┼╝na leczy─ç na dwa sposoby, profilaktycznie oraz dora┼║nie. Cz─Östo obydwa te sposoby s─ů ze sob─ů ┼é─ůczone w celu minimalizowania ryzyka wyst─ůpienia napadu migren. W leczeniu profilaktycznym lekarz mo┼╝e przepisa─ç ┼Ťrodki, kt├│re pomog─ů zniwelowa─ç ryzyko wyst─ůpienia kolejnych epizod├│w. S─ů to:

Leczenie migreny dora┼║nie┬áma na celu doprowadzenie do ust─ůpienia lub z┼éagodzenia dolegliwo┼Ťci b├│lowych. ┼Ürodki stosowane w tej metodzie to:

paracetamol, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), pochodne ergotaminy, preparaty nale┼╝─ůce do grupy tryptan├│w. Je┼Ťli migrenie towarzysz─ů wymioty, podaje si─Ö tak┼╝e ┼Ťrodek przeciwwymiotny, np.┬ámetoclopramid.

Powi─ůzane artyku┼éy

Legionella i Legionelloza: Objawy, Zapobieganie i Leczenie

Legionella i Legionelloza: Objawy, Zapobieganie i Leczenie

W ostatnim czasie wiele m├│wi si─Ö o wzro┼Ťcie liczby zachorowa┼ä na legionelloz─Ö w Polsce. Ta tajemnicza bakteria sta┼éa si─Ö przyczyn─ů niepokoju w┼Ťr├│d wielu os├│b. Ale czym w┼éa┼Ťciwie jest legionelloza, jakie s─ů jej objawy i czy powinni┼Ťmy si─Ö jej obawia─ç? Co to jest...

Wska┼║nik Pearla w antykoncepcji – klucz do oceny skuteczno┼Ťci metod

Wska┼║nik Pearla w antykoncepcji – klucz do oceny skuteczno┼Ťci metod

W dzisiejszych czasach coraz wi─Öksz─ů uwag─Ö przywi─ůzuje si─Ö do ┼Ťwiadomego planowania rodziny. Ludzie sami pragn─ů podj─ů─ç decyzj─Ö kiedy oraz jak du┼╝o zamierzaj─ů mie─ç dzieci. Kluczow─ů rol─Ö w tym procesie odgrywa antykoncepcja. W┼Ťr├│d wielu dost─Öpnych metod oceny ich...

Plastry antykoncepcyjne – Kompleksowy przewodnik

Plastry antykoncepcyjne – Kompleksowy przewodnik

Antykoncepcja odgrywa kluczow─ů rol─Ö w ┼╝yciu wielu kobiet, oferuj─ůc kontrol─Ö nad planowaniem rodziny i zdrowiem reprodukcyjnym. Jednym z nowoczesnych rozwi─ůza┼ä w dziedzinie antykoncepcji s─ů plastry antykoncepcyjne. W tym artykule przyjrzymy si─Ö bli┼╝ej tej metodzie,...